Facebook

Twitter

Novembre
2017

Lo dossièr deu mes

Portrèits de hemnas occitanas

Despuish lo vòte de la lei Deixonne, qui autoriza l'ensenhament de las lengas ditas regionaus en França, la transmission de la lenga occitana qu'a evolucionat a tot doç.

La purmèra Calandreta que s'ei obèrta a Pau dens los Pirenèus-Atlantics en 1979 e lo purmèr collègi Calandreta a Latas en Eraut en 1997.

Uei lo dia, que's compta cap a 3 900 mainatges escolarizats en Calandreta dont a puish près 300 dens lo segond grad, 67 escòlas immersivas en lenga occitana que son estadas creadas atau com 3 collègis (Pau, Tolosa e Montpelhièr) despuish 38 ans. Duas navèras escòlas Calandreta qu'an obèrt las lors pòrtas a la rentrada de 2017, las duas situadas en Region Navèra-Aquitania : la Calandreta Drin a Drin a Espuei (3 inscriuts e ua familha interessada) e la Calandreta Lo Caminol a Pena d’Agenés (9 inscriuts).

La Confederacion Calandreta que tribalha tà l'obertura d'un quatau collègi Calandreta sus Besièrs dens las annadas a viéner.

La creacion d'un licèu Calandreta n'ei pas enqüèra a l'òrdi deu dia : « Avèm una granda dinamica, una granda demanda sociala. Cal organisar lo movement per que siá mai conscient d'el. Avèm un movement que se desvolopa e que càmbia de natura, siá pas que pel desvolopament del segondari. Doncas, lo movement deu aver en se una organisacion pel primari e una organisacion pel segondari. Avèm besonh d'informar mai. Lo problèma es que per cada escòla, es una lucha ! », çò digó lo president de la Confederacion de las Calandretas, Joan-Loís Blenet au noste micrò l'an passat.

L'ensenhament deu bilingüisme francés-occitan qu'ei autorizat per la lei despuish 1983. En 2009, puish en 2011, lo rector de l'Academia de Bordèu que signè ua convencion dab lo Conselh Regionau d'Aquitania e quate deus cinc departaments (Dordonha, Gironda, Òlt e Garona e Pirenèus-Atlantics) entà hicar en plaça un seguit per s'escàder a l'obertura de sites bilingües, ahortir la formacion deus regents,-as, o enqüèra organizar la creacion de materiau pedagogic.

L'an passat, navèra avançada, ua convencion-quadre qu'estó signada per la ministra de l'Educacion nacionau, Najat Vallaud-Belkacem, la Region Navèra-Aquitania, la Region Occitania e l'OPLO.

Aquera que permet ua continuitat pedagogica : los mainatges qui an seguit un cursus en primària, que pòden d'ara enlà recéber l'ensenhament dens lo segond grad. Que fixa objectius declinats au nivèu academic, las 5 academias dens las duas Regions Navèra-Aquitania e Occitània/Pirenèus-Mediterranèa (Bordèus, Lemòtges, Montpelhièr, Peitius e Tolosa).

Despuish annadas, l'Universitat Paul Valéry de Montpelhièr que perpausa ua licéncia, un master e un doctorat d'occitan.

« Dins las annadas 90, i aviá fòrça d'estudiants perque i aviá pas aquel trauc del licèu qu'es estat causat per las reformas de las annadas 2000. La situacion es catastrofica e aquò pesa sus la facultat ont lo nombre d'estudiants s'es redusit », çò nse digó Marie-Jeanne Verny, professora de lenga e de literatura occitanas a l'universitat.

Totun, l'agregada de letras modèrnas que precisa que la crisi dens l'ensenhament occitan au licèu qu'estó compensat dab la formacion a distància (EAD) a l'universitat. Atau, a la rentrada de 2017, en comptar lo «presenciau» e l'EAD, enter 30 e 40 estudiants que segueishen  la Licéncia en purmèra annada a l'universitat Paul Valéry, sia las chifras qu'enregistrava la facultat abans las annadas 90. Paul Valéry que perpausa un nivèu d'insercion professionau deus interessants com ac explica dauna Verny : « avèm dos candidats  en formacion contunha, qu'aguèron lo CAPES, mond qu'aguèron lo concors de las escòlas bilinguas de Carcassona, d'autres que capitèron Aprene e que son venguts professors en Calandreta...»

Los problèmas e los besonhs encontrats per l'ensenhament en immersion o en bilingüe que son mei o mensh los medishs, com la manca de ressorças umanas dab lo pauc de professors estagiaris sortits deu concors, la dificultat de convéncer lo Rectorat, los establiments, las comunas e quitament, çò qui demora enqüèra un mistèri, los professors, e la dificultat d'agir de manièra collectiva com ac expliquè lo president de la Confederacion Calandreta. Ua accion qui seré pertant plan utila per aquestes torns, qué que sia dit.

Las calandretas que son miaçadas per la baisha deus contractes ajudats, motor malurós de las nostas escòlas immersivas.

L’OPLO qu’axa la soa purmèra mission sus l’ensenhament e que tribalha sus convencions dab lo CAPÒC, ÒcBi e Calandreta entà promòver l’ensenhament immersiu e bilingüe en Occitania tota. Un còp non hè pas lei, los Occitans que prenen exemple sus çò qui’s hè en çò deus Bascos e l’Ofici que depausè un dossièr per un finançament europenc entà experimentar un escambi d’ensenhaires.

« L’idea qu’ei d’anar cercar estudiants catalans e véder si pòden ensenhar occitan en França, çò expliquè Charline Claveau Abbadie, Presidenta de l’OPLO.

Los Bascos qu’ac hèn dab los Bascos espanhòus. Que’ns cau respóner ad aqueth problèma de sèrva d’ensenhaires largament insufisent au besonh de desvolopament. Qu’èm en dusau fasi d’evaluacion ». L’Ofici qu’a engatjat un cargat de mission dont lo tribalh serà especiaument dedicat a l’ensenhament.

© 2017 0C PROD. Totes dreits reservats

Tots los partenaris

Lo CIRDÒC

Lo Congres

InÒc Aquitània

ÒCtele

Radio País

Occitanica+

La Setmana